Alabalıkların yetistiriciliği yapılan kaynak alabalığı, alp alası, dere alabalığı, göl alabalığı, deniz alabalığı, gökkusağı alabalığı gibi türleri vardır. Bu türler içerisinde en çok yetistiriciliği yapılan gökkusağı alabalığıdır. Gökkusağı alabalığı, yüksek sıcaklıklara, kötü çevre şartlarına daha dayanıklıdır. Hepsinden önemlisi yem degerlendirme kabiliyeti yüksek, çabuk büyüyen ve hızlı gelisen bir türdür. 7 ayda sofralık balık büyüklügü olan 250-300 grama ulasır.
 

Alabalik tesislerinin kurulabilmesi için suyun uygun sicaklikta, temiz, berrak, yeterli ve devamli olmasi gerekir. Suyun fiziksel ve kimyasal özellikleri de uygun olmalidir. Su kaynagi isletme kurulacak yerden en az üç metre yukarida olmali, arazinin meyli ise % 1 civarinda bulunmalidir. Meyil % 01'in altina düstügünde, havuzlardan su bosaltilmasi problem olur. En iyisi bu gibi yerlerde tesis kurulmamalidir.

Tesis kurulacak arazinin sel ve taskinlara maruz kalmayacak bir yerde olmasi gerekir. Diger taraftan, tesis pazara yakin olmali ve ulasim problemi olmamalidir.

Alabalik yetistiriciliginde en önemli unsurlarin basinda su gelir,

Su, her seyden önce, baligin hayatini geçirdigi yerdir. Biz nasil havanin oksijenini kullanirsak o da suyun oksijenini kullanir. Bundan dolayi suyun miktari ve kalitesi çok önemlidir. Su, baligin isteklerine ne ölçüde cevap verirse üretimde basari da o nispette yüksek olur. Genellikle alabalik yetistiriciliginde;

1-1.5 kg alabalik üretmek için dakikada bir litre su hesaplanir. 1 m³ havuz sahasinda, 15 kg alabalik üretmek için 10 It/dk suya ihtiyaç vardir. Buna göre, bir hektarlik entansif alabalik yetistiriciliginde, 150 ton alabalik üretmek için 300 It/sn suya ihtiyaç vardir.

Alabalik yetistirilecek sularin sicakligi ise 20 C^o 'nin altinda olmalidir.

Buna göre;

- Kuluçka ve yavru dönemlerinde 7-1 3°C

- Büyütme döneminde 12-18°C lik

Su sicakliklari, alabaliklar için ideal olmaktadir. su sicakligi 25°C ye kadar çikan sularda da alabalik yetistirilebilir. Ancak 20°C nin üzerindeki sularda alabaliklar solunum güçlükleri çeker. Çünkü suyun sicakliginin yükselmesiyle ihtiva ettigi oksijen miktari azalir.

Alabalik yetistirilen sularin oksijen miktarinin 9 mg/It ve daha yukari olmasi istenir.. Bu deger asgari sartlarda en az 6-7 mg/It olmalidir.

Havuzlar, baliklarin evidir. Bu ev onlarin en rahat edecegi sekilde yapilmalidir. Alabalik havuzlari toprak veya beton olabilmektedir: Eger havuz yaptigimiz arazinin topragi su tutma özelligine sahipse, havuz!ar toprak olabilir. Beton havuzlar, çok pahali olup, en son basvurulacak bir yapi seklidir.

Havuzlar çok degisik boyut ve sekillerde insa edilmektedir. Genellikle küçük, dar ve uzun kanal seklindeki havuzlar tercih edilmektedir. Son yillarda yuvarlak havuzlarda yaygin olarak kullanilmaktadir.

Havuzlarin yapiminda genel prensip, temizlik, yemleme, bosaltma, hasat ve su dagitiminin gayeye uygun olmasidir. Havuzun iki tarafina vasita yaklasabilmelidir.

Havuzlarin taban meyli % 1 civarinda olmali, yan kenar meyîlleri 1:1.5 olarak yapilmalidir.

Havuzlarin su giris ve çikisi ayri ayri olma!i, su havuza en az 30 cm. yüksekten akmali, su çikis sistemi taban suyunu tazeleyecek sekilde yapilmalidir.

Havuzlarin günde 4-5 defa havuzun suyu tamamen degisecek sekilde su verilmeli, su havuzun her tarafina esit sekilde dagilmalidir.

YAVRULARIN BAKIM VE BESLENMESI

Besin kesesinin 2/3 ünü harcayan yavrular 1 cm³'e üç yavru olacak sekilde yalaklara yerlestirilirler. Bir iki hafta sonra, 1 cm^2'ye bir yavru gelecek sekilde seyreltilirler. 3-4 hafta sonra ayiklanarak daha büyük yalaklara aktarilirlar. Yalaklara su, saatte 4-5 defa yalaklarin suyu degisecek sekilde verilmelidir.

Bu devredeki yavrulara ya yas yem veya kuru toz yem verilebilir. Yas yem olarak karaciger ve dalak ezmesi, günde 8-10 defa verilmek suretiyle baslanir. Yavrular büyüdükçe tedricen ögün miktari azaltilir. Azaltma islemi yapilirken iyi kaliteli kuru toz yavru yemi, yavrulara verilmeye baslanir. Yavru toz yemi, toz seker kalinliginda ögütülüp yalaklar üzerine serpilerek verilir.

Yenmeyen yem artiklari ve pislikler, yalak tabaninda günlük olarak sifonla temizlenmelidir. Aksi halde baligin oksijenine ortak olurlar ve bu suretle hastalik yapan mikroorganizmalarin çogalmasina imkan verilmis olunur.
 

Yavrular 1-1.5 aylik oluncaya kadar, kuluçka binasindaki yalaklarda beslenirler. Daha sonra kuluçka binasinin disindaki 25-30 cm. derinligindeki yavru büyütme havuzlarina alinir!ar. 20-40 g oluncaya kadar burada büyütülürler.

Artik bu devreden sonra yavrularin günes isinlarindan korunmasina gerek yoktur. Zira aydinlikta yavrular, yemi daha rahat görerek almakta ve daha çabuk büyütmektedirler. Ancak, günes isinlari çok fazla oldugundan, rahatsiz olmamalari için yavrularin korunmasi faydalidir. Bunun için havuzlarin üzeri tahta veya baska bir gölgelikle kapatilir.

Bu dönemde yavrularin gelismesi çok hizli olmakta, büyümelerinde de farkliliklar görülmektedir. Bunun için yavrular büyüdükçe ve farklilastikça seyretme yapilmalidir.
 

Yavru Alabaliklar çok sık yem yerler. Yavru döneminde günde 5-6 ögünle baslayan yemleme, yavrular beslenme havuzlarina alinincaya kadar günde 2-3 ögüne indirilir. Yavrulara önce kuru toz yem, daha sonra ögütülmüs veya granül yemler verilir. Yavru baliklar 10-12 cm'ye erisince de pelet yeme baslanir. Baliklar büyüdükçe de pelet yemin çapi (kalinligi) artirilir.

30-40 gram agirligina ulasan baliklar, beslenme (büyütme) havuzlarina alinirlar. Bu isleme sofralik veya yemeklik alabalik üretimi denir. Bu büyütme büyük beslenme havuzlarinda, kanallarda, kafeslerde veya silolarda yapilabilir.
 

Alabaliklar, % 40-45 proteinli pelet yemlerle beslenir. Bu yemin proteininin en az % 30'u hayvansal kaynakli olmalidir. Alabaliklari beslemede, pelet yemin yaninda, deniz baliklari ucuz olduklari dönemlerde kullanilabilir. Bunun için, yem yapilacak balik, kiyma makinesinden geçirilir ve lapa haline getirilerek havuza verilir. 5 kg deniz baligindan 1 kg alabalik elde edilir. Baligi baliga yedirilip, yedirilmeyecegine buna göre karar verilmelidir. Pelet yemleme ile 1.3 kg yemle 1 kg alabalik elde edilir.

Alabaliklar, günde 2-3 ögün yemlenmelidir. Yemlenme, genis bir yay çizecek sekilde havuzlara yemin atilmasi suretiyle yapilmalidir

Baligin yedigi yem baligin büyüklügüne, saglik durumuna, su sicakligina bagli olarak degisir. Baligin verilen yemden en iyi sekilde istifade etmesini saglamak için, balik, tam doyuma ulasmadan yemleme kesilmelidir. Bu sekilde, bir sonraki yemlemede, baligin yemi istahla ve havuz tabanina düsmeden almasi saglanmis olur. Böylece karimiz daha iyi olur. Çünkü alabalik yetistiriciliginde tüm masraflarin % 60-65'ini yem teskil eder. Bu masrafi azaltmanin tek yolu ihtiyaci kadar yemlemektir.

Alabaliklar iyi bir bakim ve yemleme ile 6-7 ayda 250-300 grama ulasirlar. Bu büyüklük baligin tam pazarlanabilecegi büyüklüktür.

Alabaliklarda pazarlanmadan birkaç gün önce yemleme kesilir. Baliklar temiz, berrak ve hizli akisli kanal veya havuzlarda etlerin daha lezzetli olması sağlanır.